زنان عربستان
مسئله
برابری حقوق زن و مرد در كشور "عربستان" یكی از مسائلی است كه در سال های
اخیر توجه رسانه های بین المللی را به خود جلب كرده و باعث شده تا گزارش
های زیادی از وضعیت زنان این كشور منتشر شود. بویژه با رشد دسترسی به
اینترنت، اكنون زنان عربستانی دنیای متفاوت از جامعه بسته و سنتی خود
مشاهده میكنند. همین مسئله باعث شده تا مسئله "حق رای" و "اعطای حق
رانندگی" به یكی از چالش های اساسی مسئله حقوق زنان در عربستان تبدیل
شود. در سال جاری "كمیته حذف تبعیض علیه زنان سازمان ملل متحد" گزارشی را
منتشر كرد.
در
آن گزارش از دولت عربستان خواسته شده تا هرچه سریعتر به مسئله قیمومیت
مردان در این كشور خاتمه دهد و در راه برابری حقوق زنان و مردان بكوشد.
این در حالی است كه عربستان در سال ۲۰۰۰ به معاهده بین المللی حذف تبعیض
علیه زنان پیوسته و "سازمان ملل" برای بررسی وضعیت زنان در این كشور هر
ساله نمایندگانی به این كشور میفرستد.
با
این همه به نظر می رسد كه زنان عربستانی با مشكلات بسیاری برای رفع تبعیض
و حقوق برابر با مردان رو به رو هستند. چرا كه جامعه عربستان همچنان یك
نظام طایفه ای و متكی به ثروتمندان و سرمایه دارانی از جنس مذكر است. به
همین دلیل تفاوت چندانی بین شهرهای "مدینه" و "مكه" با دیگر شهرهای
عربستان نظیر "طائف"، "جده"، "ظهران" و "ریاض" مشاهده نمیشود و در همه
این شهرها وضعیت حقوق زنان و برابری جنسیتی بر طبق گزارش سازمان ملل متحد
در سطح نازلی قرار دارد.
سیاه، رنگی كه زنان عربستانی با آن بزرگ می شوند
زنان
یكسره سیاه پوشند، درگرمای هوای عربستان از فرق سر تا انگشتان پا در
چادرهایی سیاه رنگ پیچیده شده اند. چادرهای عربی یكسره و آستین دار است.
بنابراین هنگامی كه زن عرب این چادر را به تن می كند تنها چشمان سرمه
كشیده اش از زیر چادر سیاه پیدا می شود. تازه همان یك جفت چشم با سه نوع
لایه روبنده پنهان می شود. یك لایه از این روبنده، توری نازكی است. لایه
بعدی پارچه نخی نازك است و لایه سوم پارچه ای ضخیم است. هر كدام از این
لایه های روبنده در جایی كاربرد دارد.
در
فروشگاه ها زنانی را می بینید كه روبنده خود را بالا زده اند و مشغول
خرید پارچه های زربافت توری هستند. در برخی فروشگاه ها نیز زنان با لایه
سوم كه ضخیم ترین روبنده است، صورت خود را پنهان كرده اند و مشغول خرید
لباس های كوتاه و بدن نما هستند. لباس های نازك و بدن نما، دامن هایی
كوتاه و براق كه پنداری مورد پسند شوهرانشان است. بهترین تفریح زنان
عربستانی پرسه زدن در فروشگاه های لباس و زیورآلات است كه اغلب تا ساعت ده
شب باز هستند. این فروشگاه ها البته كیفیت های مختلفی از منسوجات را عرض
می كنند.
فروشگاه
های ارزان قیمت كه انواع فراوان پوشاك و وسایل مختلف در آن ها یافت
میشوند به "مال" مشهور است و بیشتر ایرانیان طالب آن هستند. اما فروشگاه
هایی گرانقیمت نیز وجود دارند كه بیشتر برندهای مشهور جهانی هستند و
آخرین مدل از كیف، كفش، دامن و لباس های مهمانی را عرضه میكنند. در بیرون
این فروشگاه ها، آخرین مدل از اتومبیل های روز جهان پارك شده و یك مرد
درون آن نشسته و منتظر یك زن یا چند زنی است كه برای خرید به فروشگاه رفته
است. چرا كه هیچ زنی اجازه ندارد به تنهایی برای خرید به بیرون منزل برود
و حتماً باید یك پسر بالغ همراهشان باشد.
به
طور معمول خانواده های متمول عرب برای زنان خود فردی فیلپینی یا پاكستانی
را اجاره می كنند كه در خدمت خانم یا دختران منزل باشد و با او برای خرید
و یا كارهای شخصی بیرون برود. البته مردان عربستانی اغلب علاقه چندانی به
خرید همراه همسر یا اعضای مونث خانواده خود ندارد. اگر هم با زنان خود به
فروشگاه بیایند، اجازه اظهار نظر به او نمی دهند و با زن در مورد خرید
لباس صحبت نمی كنند.
حتی
ممكن است پدرخانواده برای دخترش لباسی را در حضور مادر خانواده انتخاب و
خریداری كند و در تمام زمان خرید، زن دخالتی در سلیقه همسرش نكند. مردان
عربستانی گاهی با تعجب و گاهی با غیظ و اخم به مردان ایرانی در حال خرید
نگاه می كنند. آنجا كه پیرزن دهاتی ایرانی در حال چانه زدن با فروشنده است
و همسر پیر او كنارش ایستاده و به پول های مچاله شده در دستانش نگاه می
كند.
در بزرگ
ترین فروشگاه های مدینه و مكه كه حتی لباس های مارك دار جهانی عرضه می
كنند، غیبت یك عنصر لازم برای هر فروشگاهی توی ذوق می زند. آیینه در
فروشگاه ها دیده نمی شود. فروشنده پاكستانی استفاده از آیینه را حرام می
داند و می گوید كه اگر فروشگاهی آیینه نصب كند با مجازات هایی سخت از سوی
"وزارت امربه معروف و نهی از منكر" رو به رو خواهد شد. بدین ترتیب هیچ
فروشگاهی جایی به نام "اتاق پرو" و یا "تعویض لباس" ندارد.
فرقی
ندارد كه كسی می خواهد شلوار بخرد یا یك لباس شب، باید لباس را بخرد و آن
را در خانه بپوشد و در صورتی كه اندازه نبود می تواند آن را پس بیاورد و
پول خود را دریافت كند.
زنان در عربستان
در
عین حال در سال های اخیر فرهنگ خوردن "فست فود" و تفریحات آخر هفته در
عربستان رواج پیدا كرده است. مراكز خرید بسیاری ساخته شده اند كه در آن
ها همراه فروشگاه های مختلف عطرفروشی، زیورآلات و منسوجات، رستوران های
"فست فود" نیز وجود دارد و ساندویچ های مختلف را عرضه می كنند. شب های
جمعه این مراكز مملو از خانواده های پرجمعیت عرب میشود. یك مرد به همراه
شش تا هفت كودك خردسال و چند خانم عرب كه از پشت روبنده نمی توان به
درستی تشخصی داد كه این ها زن های او هستند یا دختران او؟
صدای خنده زنان نمی آید
زن
در جامعه عربستان حضور موثری ندارد. نه صدای حرف زدن زنان به گوش می رسد و
نه صدای خنده آنان. در سال های اخیر اجازه استخدام زنان در مراكز مختلف از
جمله مشاغل دولتی صادر شده اما هیچ یك از فروشنده های فروشگاه ها زن
نیستند و كار كردن زنان در فروشگاه ها كه خصوصی محسوب می شوند امری غیر
قانونی است.. حتی فروشگاه هایی كه لباس زیر زنانه می فروشند، نیز دارای
فروشندگان مرد هستند. البته فروشندگان زن دوره گرد در اطراف "مسجدالنبی" و
"مسجدالحرام" حضور دارند كه به طور غیرقانونی به كار مشغولند، اما بیشتر
آن ها عرب نیستند و زنان مهاجر آفریقایی هستند.
در
عربستان به ندرت می توان دختر و پسر عرب را دید كه كنار هم راه می روند
و یا به مراكز خرید میروند. "مطاوا" یا پلیس مذهبی در همه جا حضور دارند
و اگر دختر و پسری كه نامحرم محسوب میشوند، قصد معاشرت با یكدیگر را
داشته باشند به سختی مجازات می شوند. حتی زوج های جوان كه مشكل شرعی نیز
ندارند، در مكان های عمومی كمتر با یكدیگر حاضر می شوند.
در
عربستان خانواده بدون فرزند و چندین زن معنی ندارد و در عرف رایج،
خانواده هنگامی شكل می گیرد كه از یك اتومبیل شاسی بلند یك مرد با عبای
سفید عربی به همراه زنان سیاه پوش و بچه های كوچك خارج شوند. چنین تصویری
شمای كلی یك جامعه سنتی عرب است.
در حسرت راندن اتومبیل
در
عربستان زنان بر اساس فتوای مقامات مذهبی اجازه رانندگی ندارند. شماری از
زنان این كشور در سال ۱۹۹۰ با نادیده گرفتن این ممنوعیت اقدام به رانندگی
در سطح شهر "ریاض" كردند كه بلافاصله توسط پلیس دستگیر شدند.
در
سال های اخیر زنان عربستان در نامهای به پادشاه عربستان خواهان لغو این
قانون شدهاند. "وجیهه الهویدار" زن عربی كه در شهر "ظهران" در شرق
عربستان زندگی می كند، به مناسبت هشت مارس (روز جهانی زن) فیلم ویدیوی از
رانندگی خود تهیه و در YouTube گذاشت، اقدام او با واكنش های اعتراض آمیز
مقامات مذهبی عربستان رو به رو شد. نمایندگان مجلس عربستان نیز در طرحی
خواستار اعطای حق رانندگی به زنان شده اند، كه البته جدیدا موافقت دولت
عربستان جهت رانندگی زنان كسب شده كه شرایط عجیبی جهت اخذ گواهینامه در آن
ذكر شده است.
شرایط اخذ گواهینامه رانندگی زنان در عربستان
بالاخره
و بعد از مدتها بحث و جدل، با رانندگی زنان در عربستان موافقت شد.
بدینصورت كه مجلس شورای عربستان با رعایت شرایط خاصی به زنان عربستانی این
اجازه را داده است كه این شرایط عبارتند از:
الف: شرائط عمومی
1. زن راننده حداقل 30 سال سن داشته باشد
2. ولی زن (شوهر یا پدرش) با رانندگی او رسما موافقت كنند
3. گرفتن گواهینامه از مركز آموزش رانندگی مخصوص زنان
4. لباس زن راننده باید بدون هیچگونه زینت باشد
5.
اجازه رانندگی زنان فقط شامل نواحی داخل شهر است و در بیرون شهر و حتی
روستاها و حومه شهر اعتبار ندارد مگر اینكه یكی از محارم همراه او باشد
6. زنان تنها از روز شنبه تا چهارشنبه، و از ساعت 7 صبح تا 8 شب اجازه رانندگی دارند. روزهای پنج شنبه و جمعه از ساعت 12 ظهر تا 8 شب
7. زن راننده حتما باید همراه خود تلفن داشته باشد تا در مواقع ضروری استفاده كند
8. تماس با مركز رانندگی زنان هنگام بروز هرگونه مشكل مزاحمت یا خرابی اتومبیل
9. پرداخت مبلغ مشخصی به مركز رانندگی زنان جهت هزینه نعمیرات و گواهینامه
ب: دستورالعملهای اجرایی مسئولان
1. ایجاد بخش راهنمایی و رانندگی زنان ویژه رسیدگی به مزاحمتها و تعدی به رانندگان زن و پاسخ به تماسها
2. ایجاد یك خط تلفن رایگان برای تماسهای مربوطه
3. ایجاد مراكزی در داخل هر شهر برای بخش رانندگی زنان و با نظارت مقامات دینی
4. تاسیس شركتهای متخصص برای خدمات مربوط و فرهنگ سازی برای زنان راننده
5. تمدید سالانه گواهینامه زنان و اخذ مبلغ معین برای هر سال
6.
ماموران راهنمایی و رانندگی مطلقا حق صحبت با رانندگان زن را ندارند و در
صورت بروز تخلف باید با مركز رانندگی زنان تماس بگیرند تا آنها با راننده
زن صحبت و احیانا برخورد كنند
7. برخورد شدید و تعقیب قانونی كسانی كه
این قوانین را جدی نگیرند. چرا كه تمسخر این قوانین شوخی با امنیت نظام و
هتك حرمت نوامیس است
ج:جرائم متخلفان
الف: عمومی :
1. كسانیكه به هر دلیل با راننده زن صحبت كنند به حبس حداقل یك ماه همراه با جریمه مالی محكوم خواهند شد
2.
كسانی كه سعی در تحریك زنان راننده و اذیت كردن آنها در هنگام رانندگی از
قبیل خارج كردن از جاده و ... نمایند به حبس حداقل 12 ماه همراه با جریمه
مالی محكوم خواهند شد
3. كسی كه راه را بر رانندگان زن ببند به حبس به مدت یك روز همراه با جریمه مالی محكوم خواهند شد
ب: جرائم راننده : ( در صورت انجام هرگونه عمل مخالف با آداب و سنن و شرع از سوی رانندگان زن)
1.
بار اول گواهینامه به مدت 6 ماه توقیف می شود و جریمه بین 500 تا 1000
ریال محكوم می گردد و همچنین تعهدی مبنی بر عدم تكرار تخلف از او اخذ
خواهد شد
2. اطلاع رسمی به ولی زن از طریق هیات امر به معروف و نهی از منكر
با تشكر از كاربر گرامی سپیده صبح
تبلیغات 
سیم کارتهای بینالمللی تلفن همراه با نام یونیور سال کارت بهمن امسال به تعداد نامحدود وارد بازار کشور میشود.
